• قیمت زنده بیت کوین
بیتکوین و حباب اقتصادی

در نوشتاری پیشین به تفصیل حباب اقتصادی را تعریف نموده و به دلایل شکل گیری آن پرداختیم. در طی روزهای قبل و همچنین در تاریخچه ی رشد قیمت بیت کوین، بارها شاهد اخبار و صحبت در میان افراد درباره ی حباب بودن قیمت بیت کوین بوده ایم. اصولا سوال اساسی این است که با توجه به شرایط خاص بیت کوین آیا میتوان در بازار آن حباب داشت؟ اگر پاسخ مثبت باشد، این حباب تحت چه شرایطی شکل خواهد گرفت؟ در طی این مقاله به بررسی شرایط خاص بیت کوین به عنوان یک ارز دیجیتال پرداخته و خواهیم گفت که در چه شرایطی میتوان در بازار بیت کوین حباب داشت. همچنین صحبت خواهیم نمود که در شرایط حاضر میزانی که بیت کوین دارای حباب است تا چه حد بوده و تحت چه شرایطی بیت کوین هرگز وارد حباب نخواهد شد. چندین روز قبل کوین دسک خبری را به نقل از وارن بافت (یکی از بزرگترین تریدرهای بازار فارکس) منتشر کرد که ادعا نموده بود وارن بافت بیت کوین را در حباب قیمتی می داند. بعد از مطالعه خبر مذکور نکته ای ظریف اما مهم جلب توجه می نمود. در کل خبر مذکور؛ تنها جمله ی ذیل نقل قول اصلی از وارن بافت بود :

مردم زمانی که قیمت حرکت های بزرگ میکند خوشحال می شوند و وال استریت خود را با این مقوله تطابق می دهد. شما نمیتوانید برای بیت کوین ارزش خاصی قائل شوید چرا که بیت کوین یک دارایی تولید کننده ارزش نیست.

جملات فوق بیان کننده چندین موضوع مهم می باشند. اول اینکه وارن بافت به هیچ عنوان بطور مستقیم بیت کوین را در محدوده ی حباب قیمت نمی داند. نکته ی دوم اینکه، وارن بافت به نکته ای اشاره نموده که در واقع بیان کننده ماهیت تمام ارزهای موجود در دنیا از جمله فیات ها می باشد. به عنوان مثال دلار، به خودی خود تولید کننده ارزش برای خویش نمی باشد؛ همین موضوع را میتوان در مورد یورو، ین و سایر ارزهای بین المللی ذکر کرد. در واقع، آنچه برای هر ارزی چه فیات چه دیجیتال، می تواند ایجاد ارزش نماید، صرفا بازار عرضه و تقاضا می باشد. برای درک این موضوع شاید نیاز باشد به تاریخچه پیدایش پول نگاه انداخت اما این مقوله از حوصله ی مقاله ی حاضر خارج است. نکته ی اساسی این موضوع است که شما هرگز نخواهید شنید که در بازار دلار به یورو شاهد حباب باشیم ! مهم نیست قیمت دلار در مقابل یورو چه میزان بالا یا پایین باشد، هرگز کلمه ی حباب در مورد آن بازار استفاده نمی شود. این موضوع دلیلی خاص دارد. همانطور که اشاره شد، در مورد ارزها، ارزش گذاری بر پایه ی بازار عرضه و تقاضای محض است و اگر روزی هیچ کشوری در دنیا دلار را استفاده ننماید، خود بخود دلار از ارزش خواهد افتاد. حال نگاهی به بیت کوین بیاندازیم. برای استخراج هر یک بیت کوین میزانی برق و سخت افزار استهلاک می یابد. برای هر تراکنش در شبکه میزانی هزینه صرف خواهد شد تا اطلاعات جابجا گردند. این میزان هزینه را در هر زمان میتوان محاسبه نمود و در آینده در مورد نحوه ی محاسبه ی قیمت تمام شده هر بیت کوین مقاله ای مفصل در وب سایت منتشر خواهد شد. به هر حال، از نظر فاندامنتال، این قیمت تمام شده بسیار مهم است چرا؟ بیت کوین صرفا یک ارز ساده مانند فیات ها نمی باشد. برای تولید یک اسکناس یک دلاری چندان هزینه ی زیادی بر دولت تحمیل نمی گردد. همچنین، تراکنش های دلار هیچ هزینه ی نگه داری ای ندارد، شما تنها دست در جیب خود نموده و آن را به فرد دیگری می سپارید. شاید به همین دلیل وارن بافت هنوز هم بیت کوین را همچون یک فیات نگاه می نماید. اما، زمانی که تولید یک بیت کوین هزینه بردار است، میبایست این هزینه ی تمام شده را در بررسی قیمت فعلی لحاظ نمود. همانطور که ذکر شد با کمی صرف زمان می توان قیمت تمام شده بیت کوین را محاسبه نمود. این قیمت در لحظه ی نوشتار این مقاله، برای تولید و انجام تراکنش در شبکه، در مجموع حدود 4260 دلار برای هر بیت کوین است! با این توضیح، آیا میتوان گفت هر قیمتی بالای این مبلغ تمام شده حباب خواهد بود؟ در واقع، درست مانند بازار دلار به یورو، در مورد بازار بیت کوین به دلار نیز نمیتوان هرگز از لفظ حباب استفاده نمود چرا که همانند دلار، یورو و بسیاری ارزهای دیگر، بیت کوین نیز یک ارز می باشد. در واقع، ارزش بیت کوین علاوه بر هزینه ی تولید و انتقال (که تفاوت اصلی آن با فیات ها است) بر مبنای نظام عرضه و تقاضا به تنهایی بنا نهاده شده است. حال این سوال مطرح می گردد : نظام عرضه و تقاضای بیت کوین چیست؟ اصولا عرضه و تقاضا به دو بخش عمده تقسیم می گردد. بخش اول زمانی است که شما با استفاده از یک ارز، چیزی بغیر از ارز را بدست خواهید آورد، مانند اجاره کردن یک اتاق در یک هتل، خرید مواد اولیه جهت تغذیه و پوشاک و غیره. بخش دوم، زمانی است که شما یک ارز را تبدیل به ارز دیگری می نمایید که در طی زمان ارزش بالاتری خواهد داشت. در این بخش، بیشترین عامل تولید کننده ی تقاضا، تمایل مردم جهت ذخیره و نگهداری ارزی است که در آینده احتمال افزایش ارزش بیشتری دارد. بنابراین؛ مردم بیشتر و بیشتر خواهان تبدیل ارز اول و دریافت ارز دوم خواهند بود. در واقع، تمایل مردم جهت تبادل و تبدیل ارزها به یکدیگر، تقاضا ایجاد خواهد نمود و میزان موجود هر یک از دو ارز در بازار عرضه را ایجاد می نماید. مورد دوم دقیقا همان بخشی است که عرضه و تقاضا را در مورد بیت کوین ایجاد مینماید. این مورد درست مشابه زمانی است که مردم یک کشور تمایل به نگهداری ارزی دارند که قادر به استفاده ی مستقیم آن در بازارهای داخلی نخواهند داشت (مانند تبدیل تومان به دلار و ذخیره ی دارایی به شکل دلار در زمانی که هیچ شهروند ایرانی نمیتواند با دلار در مغازه چیزی خریداری نماید). با این توضیحات، به این نکته می رسیم که ارزش بیت کوین چقدر است؟ اگر بطور فاندامنتال نگاه کنیم، ارزش پایه ی بیت کوین برابر همان قیمت تمام شده آن خواهد بود، اما؛ نظام عرضه و تقاضای بیت کوین، در واقع؛ همان دستورات خرید و فروش تریدرها در سایت های اکسچنج است که ما تریدرها آن را تحت عنوان اوردر (order) می شناسیم. بنابراین، میتوان گفت که :

ارزش واقعی بیت کوین در هر لحظه، همان قیمتی است که در بازار خرید یا فروش می شود.

پس با این حساب، بیت کوین هرگز نمیتواند دچار حباب شود؟ در تئوری و بر روی کاغذ، میتواند. چگونه؟ فرض کنید یک فرد خیالی، ناگهان بر روی قیمتی کمی پایینتر از قیمت بازار، دستور خرید یک میلیون و ششصد هزار بیت کوین (10 درصد تعداد کل بیت کوین های موجود در بازار در زمان نوشتن این مقاله) را قرار دهد. بازار به دلیل آنکه می داند به هیچ وجه توان مقابله و به اصطلاح کانفرم (confitm) کردن این دستور خرید به صورت کامل را نخواهد داشت؛ تنها یک راه را برای ادامه خواهد دید، بالا بردن قیمت. حال این فرد؛ با بالا رفتن قیمت، دستور خرید قبلی را کنسل کرده و مجددا کمی پایینتر از قیمت لحظه ای بازار قرار دهد؟ در واقع دستور خرید یک میلیون و نیم بیت کوین بصورت یک جا مدام بازار را به بالا فشار خواهد داد. حال اگر این فرد به این رفتار خود، طوری ادامه دهد که قیمت بیت کوین از 5000 دلار در ظرف کمتر از چندین ساعت به 20000 دلار برسد؟ بله. آن زمان است که میتوان احتمال حباب را داد. چرا؟ اگر این فرد ناگهان دستور خرید خود را کنسل نموده و دیگر دستور خریدی به میزان فوق ندهد؟ بازار به ناگهان در وضعیت بی ثباتی قرار خواهد گرفت چرا که عامل ثبات دهنده به آن قیمتی که سریع و بدون علت دیگر بالا رفته بود، از میان برداشته شده است. اما، آیا به راستی هیچ فرد واحد و یا مجموعه ای از افراد هماهنگ با هم وجود دارند که چنین مبلغ هنگفتی داشته و آن را در بازار بیت به شکل فوق قرار داده باشند؟ خیر. نکته ای ظریف در این میانه جای بحث دارد که ناشی از عدم وجود اکسچنج های غیر متمرکز است. در واقع، در لحظه ی نوشتار این متن، تنها جایی که افراد میتوانند اقدام به خرید یا فروش بیت کوین نمایند، سایت های اکسچنج است. اگر شما در هر لحظه قیمت موجود در سایت ها را مقایسه کنید، با اختلاف قیمتی حدود صد تا سیصد دلار مواجه خواهید شد. در واقع، دلیل وجود چنین اختلاف قیمتی، از یک طرف نحوه ی رفتار تریدرها بوده که با سرعت کمتری در یک سایت قیمت سایت های دیگر را دنبال نموده اند ولی در بیشتر مواقع؛ دلیل پیدایش چنین اختلافی، دستکاری هایی است که سایت در اوردر بوک خود نموده و قیمت را بطور کاذب بالا یا پایینتر میبرد. به عبارت دیگر، بیت کوین از روز پیدایش تا کنون در حباب قرار دارد و تنها زمانی از این حباب خارج خواهد شد که اکسچنج های غیر متمرکز بطور عام مورد استفاده قرار گرفته و جایگزین سایت های متمرکز اکسچنج شوند. اما؛ میزان حباب بیت کوین همواره، تنها همان اختلاف قیمت صد تا سیصد دلاری است که میان حداقل قیمت موجود در سایت ها و حداکثر قیمت مشاهده میشود و میتوان با گرفتن یک میانگین ساده میان قیمت سایت های مختلف، قیمت تقریبی بیت کوین را بدست آورده و اختلاف این میانگین با حداکثر قیمت موجود در لحظه، میزان حباب خواهد بود که تا لحظه ی نوشتار این مقاله، بالاتر از دویست تا سیصد دلار در تاریخچه ی بیت کوین نبوده است.

علیرضا خداکرمی 08 شهریور، 1397 بدون دیدگاه مقاله های عمومی

دیدگاه ها

افزودن دیدگاه

آموزش تحلیل تکنیکال، کریپتوکارنسی و بلاکچین

در سایت تریدرست ثبت نام کنید

ثبت نام